Tù chung thân thực tế phải ngồi tù trong bao nhiêu lâu?

Không phải bản án đưa ra 20 năm nhưng chấp hành là phải đủ 20 năm. Tù chung thân cũng vậy, sẽ có những chính sách đặc biệt mà khi đáp ứng đủ điều kiện thì thời gian phải ngồi tù trên thực tế sẽ ngắn hơn rất nhiều!

Căn cứ:

  • Bộ luật hình sự 2015
  • Thông tư 02/2013/TTLT-BCA-BQP-TANDTC-VKSNDTC

Nội dung tư vấn

1. Tù chung thân là gì?

Hẳn là nhiều người đang nghĩ rằng tù chung thân nghĩa là “Cả đời sống chung trong tù”, tù đến mục xương thì thôi. Điều này cũng có thể nói là đúng khi Điều 39 Bộ luật hình sự 2015 có định nghĩa rằng:

Điều 39. Tù chung thân

Tù chung thân là hình phạt tù không thời hạn được áp dụng đối với người phạm tội đặc biệt nghiêm trọng, nhưng chưa đến mức bị xử phạt tử hình.

Không áp dụng hình phạt tù chung thân đối với người dưới 18 tuổi phạm tội.

Hiểu đơn giản thì Tù chung thân không hẳn là ngồi tù cả đời mà là “Không có thời hạn”. Tức là hình thức xử phạt cao nhất (sau tử hình) và chưa xác định được thời hạn để thực tế được thả tự do. Việc xác định thời hạn phụ thuộc nhiều yếu tố, trong đó thì có thể được giảm thời gian chất hành khi đáp ứng đủ điều kiện.

2. Điều kiện để được giảm thời gian ngồi tù?

Như đã đề cập, do chưa xác định được thời hạn được thả nên ngồi bao lâu sẽ phụ thuộc vào việc được giảm án bao lâu và giảm như thế nào. Quy định này được cụ thể hóa tại Điều 63 Bộ luật hình sự 2015:

Điều 63. Giảm mức hình phạt đã tuyên

1. Người bị kết án cải tạo không giam giữ, phạt tù có thời hạn hoặc phạt tù chung thân, nếu đã chấp hành hình phạt được một thời gian nhất định, có nhiều tiến bộ và đã bồi thường được một phần nghĩa vụ dân sự, thì theo đề nghị của cơ quan thi hành án hình sự có thẩm quyền, Tòa án có thể quyết định giảm thời hạn chấp hành hình phạt.

Thời gian đã chấp hành hình phạt để được xét giảm lần đầu là một phần ba thời hạn đối với hình phạt cải tạo không giam giữ, hình phạt tù có thời hạn, 12 năm đối với tù chung thân.

Như vậy, để được xem xét giảm thời gian chấp hành hình phạt thì cần 3 yếu tố chính:

  • Chấp hành được một thời gian nhất định
  • Có nhiều tiến bộ
  • Đã bồi thường được một phần nghĩa vụ dân sự.

Hai yếu tố: Có nhiều tiến bộ được quy định tại Thông tư 02/2013/TTLT-BCA-BQP-TANDTC-VKSNDTC khi người phạm tội chấp hành tốt nội quy trai giam đồng thời có thành tích thi đua tốt, yếu tố bồi thường thiệt hại cũng quan trọng khi phải thực hiện bồi thường tổn thất về tinh thần, sức khỏe, thu nhập cho người bị ảnh hưởng.

Vấn đề quan trọng đó là: Chấp hành trong một thời gian nhất định là bao lâu? Như quy định ở trên thì tù chung thân sẽ cần chấp hành đủ 12 năm để được xem xét giảm thời hạn chấp hành. Sau khi chấp hành đủ 12 năm thì theo đề nghị của cơ quan thi hành án hình sự có thẩm quyền, Tòa án có thể quyết định giảm thời hạn chấp hành hình phạt.

3. Tù chung thân ngồi tù bao lâu?

Như đã đề cập ở phía trên thì khi có đủ những điều kiện nhất định thì phạm nhân sẽ được xem xét giảm án. Ở đây là xem xét chứ chưa chắc chắn vì còn phụ thuộc những yếu tố khác.

Nguyên tắc giảm thời gian chấp hành án được quy định tại Khoản 2 Điều 63: 

Điều 63. Giảm mức hình phạt đã tuyên

2. Một người có thể được giảm nhiều lần, nhưng phải bảo đảm chấp hành được một phần hai mức hình phạt đã tuyên.

Người bị kết án tù chung thân, lần đầu được giảm xuống 30 năm tù và dù được giảm nhiều lần cũng phải bảo đảm thời hạn thực tế chấp hành hình phạt là 20 năm.

Một người sẽ được giảm nhiều lần, người bị phạt tù chung thân cũng vậy tuy nhiên vẫn phải đảm bảo thời hạn thực tế chấp hành hình phạt là 20 năm. 

Ngoài ra, đối với người phạm nhiều tội nhưng tội có mức hình phạt cao nhất là tù chung thân sẽ được quy định tại khoản 3 điều này:

Điều 63. Giảm mức hình phạt đã tuyên

3. Trường hợp người bị kết án về nhiều tội trong đó có tội bị kết án phạt tù chung thân thì Tòa án chỉ xét giảm lần đầu xuống 30 năm tù sau khi đã chấp hành được 15 năm tù và dù được giảm nhiều lần nhưng vẫn phải bảo đảm thời gian thực tế chấp hành là 25 năm.

Như vậy có thể thấy rằng, đôi khi mức phạt là tù chung thân nhưng chỉ cần ngồi khoảng 20 – 25 năm là đã được về với đồng bào. Có thể nói đây là chính sách nhân đạo của Đảng và nhà nước với phương châm: “Đánh kẻ chạy đi không ai đánh người chạy lại”

Khuyến nghị

  1. LSX là thương hiệu hàng đầu về dịch vụ luật sư tranh tụng tại Việt Nam
  2. Nội dung tư vấn pháp luật mà LSX cung cấp, Quý vị chỉ nên xem như nguồn tài liệu tham khảo. Để có những những tư vấn rõ ràng và cụ thể hơn, hãy liên hệ với chúng tôi ngay