Thay đổi di chúc đã được công chứng?

Nhiều người trước khi lâm chung đã cẩn thận để lại di chúc phân chia tài sản. Cũng có không ít người còn cẩn thận hơn, chuẩn bị lập di chúc từ sớm và tới văn phòng công chứng để công chứng bản di chúc này. Tuy nhiên, cũng vì lập di chúc từ sớm mà sau đó lại có ý muốn thay đổi, điều chỉnh nội dung của di chúc. Vì thế mới có câu hỏi băn khoăn rằng liệu có phải đến văn phòng công chứng để sửa lại di chúc này không?

Căn cứ pháp lý:

  • Bộ Luật dân sự 2015

Nội dung tư vấn:

1. Bản di chúc công chứng chưa chắc có hiệu lực

Việc chủ động công chứng các bản di chúc là cách rất tốt để đảm bảo việc phân chia di sản được diễn ra một cách êm đẹp, không có sự tranh chấp giữa những người thừa kế về hiệu lực của di chúc. Tuy vậy, hiệu lực của bản di chúc chỉ phát sinh vào thời điểm mở thừa kế, tức thời điểm người để lại di sản đã qua đời. Đồng nghĩa với đó khi người có di sản để lại chưa “nhắm mắt xuôi tay” thì họ hoàn toàn có thể thay đổi ý định về việc phân chia thừa kế.
Pháp luật cũng cho phép người đã lập di chúc được sửa đổi di chúc, cụ thể tại Điều 640 Bộ Luật dân sự 2015 quy định như sau:

“Điều 640. Sửa đổi, bổ sung, thay thế, hủy bỏ di chúc

1. Người lập di chúc có thể sửa đổi, bổ sung, thay thế, hủy bỏ di chúc đã lập vào bất cứ lúc nào”

Bên cạnh đó, pháp luật cũng cho phép người để lại di sản sửa đổi, bổ sung, thay thế, hủy bỏ những bản di chúc đã được công chứng. Căn cứ khoản 3 Điều 56 Luật công chứng 2014 quy định như sau:

“Điều 56. Công chứng di chúc


3. Di chúc đã được công chứng nhưng sau đó người lập di chúc muốn sửa đổi, bổ sung, thay thế, hủy bỏ một phần hoặc toàn bộ di chúc thì có thể yêu cầu bất kỳ công chứng viên nào công chứng việc sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc hủy bỏ đó. Trường hợp di chúc trước đó đang được lưu giữ tại một tổ chức hành nghề công chứng thì người lập di chúc phải thông báo cho tổ chức hành nghề công chứng đang lưu giữ di chúc biết việc sửa đổi, bổ sung, thay thế, hủy bỏ di chúc đó.”

Tuy vậy thì cũng do việc được phép sửa đổi bổ sung di chúc, nên xảy ra trường hợp có người để lại nhiều di chúc, gây khó khăn cho những người thừa kế trong việc xác định đâu là bản di chúc có giá trị. Pháp luật quy định tại khoản 5 Điều 643 Bộ Luật dân sự 2015 như sau:

“5. Khi một người để lại nhiều bản di chúc đối với một tài sản thì chỉ bản di chúc sau cùng có hiệu lực.”
Vì thế, bản di chúc có công chứng, chứng thực chưa chắc là bản di chúc cuối cùng và có giá trị pháp lý. Bản di chúc có hiệu lực là bản di chúc hợp pháp được lập gần nhất với thời điểm người để lại di sản qua đời.

2. Có thể sửa di chúc mà không cần công chứng

Hiện nay, pháp luật công nhận 4 hình thức di chúc hợp pháp. Đó là
  • Di chúc bằng miệng
  • Di chúc bằng văn bản không có người làm chứng
  • Di chúc bằng văn bản có người làm chứng
  • Di chúc bằng văn bản có công chứng hoặc chứng thực

Tính tin cậy của các bản di chúc được tăng dần theo cá loại nêu trên. Tuy nhiên, như đã nói, hiệu lực của di chúc phụ thuộc nhiều hơn vào yếu tố thời gian. Do vậy, không thể nói di chúc bằng miệng không thể thay thế di chúc bằng văn bản có công chứng.

Vì thế, nếu đã lập di chúc bằng văn bản có công chứng. Nhưng vì lý do nào đó mà muốn thay đổi ý kiến, thay đổi di chúc này thì hoàn toàn có thể lựa chọn 1 trong 4 phương thức nêu trên. Miễn sao việc lập di chúc phải đáp ứng được các điều kiện có hiệu lực của pháp luật.

Còn đối với bản di chúc được công chứng nhưng đã được thay thế, thì các bác hãy chủ động liên lạc với công chứng viên đã công chứng di chúc. Yêu cầu họ hủy bỏ bản di chúc đó để tránh những tranh chấp do nhầm lẫn, chồng chéo về hiệu lực của bản di chúc.

Hy vọng bài viết trên hữu ích đối với quý độc giả.

Khuyến nghị

  1. LSX là thương hiệu hàng đầu về dịch vụ luật sư thừa kế tại Việt Nam
  2. Nội dung tư vấn pháp luật mà LSX cung cấp, Quý vị chỉ nên xem như nguồn tài liệu tham khảo. Để có những những tư vấn rõ ràng và cụ thể hơn, hãy liên hệ với chúng tôi ngay.

Từ khóa: