Người tâm thần được nhận tặng cho bất động sản?

Việc tặng cho tài sản phụ thuộc hoàn toàn vào ý chí của người có tài sản. Tuy nhiên, người nhận tặng cho bị bệnh tâm thần thì giao dịch này có hiệu lực hay không? Hãy tham khảo bài viết dưới đây của Luật sư X.

Căn cứ:

Nội dung tư vấn:

1. Người tâm thần là ai?

Mỗi cá nhân đều được pháp luật cho phép tham gia mọi quan hệ dân sự khi có đủ năng lực về nhận thức và hành vi. Theo đó, thì những người được cho là bị tâm thần theo pháp luật dân sự là những người được pháp luật quy định là mất năng lực hành vi dân sự. Căn cứ theo điều 19 Bộ luật dân sự 2015 thì “Năng lực pháp luật dân sự là khả năng của cá nhân bằng hành vi của mình xác lập, thực hiện quyền, nghĩa vụ dân sự“.

Ở những độ tuổi khác nhau, năng lực hành vi dân sự này cũng sẽ khác nhau theo quy định. Bởi việc xác định hành vi dân sự phải dựa vào yếu tố xác lập, thực hiện quyền và nghĩa vụ, buộc người đó phải nhận thức được hành vi của mình, điều mà người tâm thần khó có thể làm được. Bởi những người bị tâm thần, hành vi của họ mang tính tự phát hoặc làm theo bản năng. 

Điều 19. Năng lực hành vi dân sự của cá nhân

Năng lực hành vi dân sự của cá nhân là khả năng của cá nhân bằng hành vi của mình xác lập, thực hiện quyền, nghĩa vụ dân sự.

2. Người tâm thần vẫn được thực hiện các giao dịch dân sự. 

Bởi người tâm thần không tự điều hiện được hành vi của mình vào việc xác định quyền và nghĩa vụ bản thân trong giao dịch dân sự. Hay nói đơn giản hơn thì họ không biết nên làm gì, phải làm gì và làm như thế nào. Bởi vậy, việc thực hiện giao dịch dân sự sẽ rất khó khăn và khó có thể thực hiện được quyền và nghĩa vụ mình đã xác lập. 

Tuy nhiên, giao kết hợp đồng, thực hiện giao dịch dân sự là quyền của mọi người. Để đảm bảo được quyền đó cho người tâm thần thì pháp luật cho phép người mất năng lực hành vi dân sự được phép giao dịch thông qua người thứ ba – người đại diện theo pháp luật theo quy định tại Điều 22 Bộ luật Dân sự 2015.

Điều 22. Mất năng lực hành vi dân sự

1. Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần.

Khi không còn căn cứ tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự thì theo yêu cầu của chính người đó hoặc của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định hủy bỏ quyết định tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự.

2. Giao dịch dân sự của người mất năng lực hành vi dân sự phải do người đại diện theo pháp luật xác lập, thực hiện.

 

Theo đó, Một người bị tâm thần chỉ được xác định là mất năng lực hành vi dân sự khi được Tòa án ra quyết định dựa trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần. Bởi vậy, chỉ được xem một  người là tâm thần khi và chỉ khi có quyết định của Tòa án. Trong đó, mọi giao dịch dân sự của người này đều phải do người đại diện theo pháp luật xác lập, thực hiện. Người đại diện theo pháp luật của người bị tâm thần theo đó, Điều 53 Bộ luật Dân sự 2015 bao gồm: 

  • Người được lựa chọn tại thời điểm người này chưa bị tâm thần
  • Vợ hoặc chồng
  •  Con nếu cha mẹ hoặc một trong hai người bị tâm thần
  • Cha, mẹ nếu người bị tâm thần đã thành niên, chưa có vợ, chồng, con hoặc có mà những người này không đủ điều kiện

Nhận định người tâm thần vẫn được giao dịch dân sự thông thường vì vậy vẫn đúng nhưng là thông qua một người khác!

3. Thủ tục người tâm thần vẫn được nhận tặng cho nhà đất.

Hợp đồng tặng cho tài sản là một giao dịch dân sự. Trong đó, các bên sẽ thỏa thuận với nhau về việc giao và chuyển quyền sở hữu tài sản cho người khác mà không yêu cầu về tài chính, vật chất và bên nhận cũng đồng ý nhận tài sản. Cụ thể tại  Điều 257 Luật dân sự 2015:

Điều 457. Hợp đồng tặng cho tài sản

Hợp đồng tặng cho tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên tặng cho giao tài sản của mình và chuyển quyền sở hữu cho bên được tặng cho mà không yêu cầu đền bù, bên được tặng cho đồng ý nhận.

Phải được công chứng, chứng thực

Tuy nhiên, hợp động tặng cho tài sản có giá trị lớn như bất động sản thuộc giao dịch dân sự phải được lập thành văn bản và được công chứng, chứng thực. Hơn nữa, phải đăng ký quyền sở hữu với tài sản được nhận tặng cho là nhà đất.

Điều 167. Quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho, thế chấp, góp vốn quyền sử dụng đất

3. Việc công chứng, chứng thực hợp đồng, văn bản thực hiện các quyền của người sử dụng đất được thực hiện như sau:

a) Hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất phải được công chứng hoặc chứng thực, trừ trường hợp kinh doanh bất động sản quy định tại điểm b khoản này;

b) Hợp đồng cho thuê, cho thuê lại quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, hợp đồng chuyển đổi quyền sử dụng đất nông nghiệp; hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, tài sản gắn liền với đất mà một bên hoặc các bên tham gia giao dịch là tổ chức hoạt động kinh doanh bất động sản được công chứng hoặc chứng thực theo yêu cầu của các bên;

c) Văn bản về thừa kế quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất được công chứng hoặc chứng thực theo quy định của pháp luật về dân sự;

d) Việc công chứng thực hiện tại các tổ chức hành nghề công chứng, việc chứng thực thực hiện tại Ủy ban nhân dân cấp xã.

Phải thực hiện thông qua người đại diện

Theo như phân tích ở trên thì việc thực hiện giao dịch với người bị mắc tâm thần phải được thực hiện qua người đại diện của người đó nếu Tòa án tuyên bố đã mất năng lực hành vi dân sự.

Bằng việc đáp những những yêu cầu trên, một người tâm thần hoàn toàn có thể được nhận tặng cho nhà đất như những người khác. 

Hy vọng bài viết có ích cho bạn !

Khuyến nghị

  1. LSX là thương hiệu hàng đầu về dịch vụ luật sư tranh tụng Việt Nam
  2. Nội dung tư vấn pháp luật mà LSX cung cấp, Quý vị chỉ nên xem như nguồn tài liệu tham khảo. Để có những những tư vấn rõ ràng và cụ thể hơn, hãy liên hệ với chúng tôi ngay