Đào được cổ vật trong nhà phải làm thế nào?

Cổ vật là những đồ vật mang một giá trị văn hóa  – lịch sử nhất định, là cổ vật chưa chắc có giá trị cao nhưng chắc chắn giá trị văn hóa là không thể chối cãi được. Vậy giả sử, khi bạn đào móng nhà phát hiện một cổ vật trong khu đất mà mình có quyền sử dụng khu đất ấy thì phải làm thế nào? Luật Sư X sau đây xin giải đáp thắc mắc của bạn như sau:

Cơ sở pháp lý

  • Bộ luật Dân sự năm 2015;

  • Bộ luật Hình sự năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017;

  • Luật Di sản văn hóa năm 2001 được sửa đổi bổ sung năm 2009;

  • Nghị định 29/2018/NĐ-CP về trình tự, thủ tục xác lập quyền sở hữu toàn dân về tài sản; xử lý với tài sản được xác lập quyền sở hữu toàn dân;

  • Nghị định 167/2013/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng và chữa cháy; phòng, chống bạo lực gia đình.

Nội dung tư vấn

1. Cổ vật là gì?

Theo quy định tại Điều 4 Luật di sản văn hóa năm 2001 sửa đổi bổ sung năm 2009 thì “cổ vật là hiện vật được lưu truyền lại, có giá trị tiêu biểu về lịch sử, văn hoá, khoa học, có từ một trăm năm tuổi trở lên.”

2. Đào được cổ vật trong nhà thì ai là chủ sở hữu?

Căn cứ vào Điều 229 Bộ luật Dân sự năm 2015 thì vật bị chôn giấu, bị chìm đắm được tìm thấy mà không có hoặc không xác định được ai là chủ sở hữu thì sau khi trừ chi phí tìm kiếm, bảo quản, quyền sở hữu đối với vật đó được xác định như sau:

  •  Vật được tìm thấy là di tích lịch sử, văn hoá thì thuộc Nhà nước. Người tìm thấy vật đó được hưởng một khoản tiền thưởng theo quy định của pháp luật.

  • Vật được tìm thấy không phải là di tích lịch sử, văn hoá, mà có giá trị đến 10 tháng lương tối thiểu do Nhà nước quy định thì thuộc sở hữu của người tìm thấy. Nếu vật tìm thấy có giá trị lớn hơn 10 tháng lương tối thiểu do Nhà nước quy định thì người tìm thấy được hưởng giá trị bằng 10 tháng lương tối thiểu do Nhà nước quy định và 50% giá trị của phần vượt quá 10 tháng lương; phần giá trị còn lại thuộc Nhà nước. 

Như vậy, khi phát hiện vật có giá trị dưới lòng đất thì gia đình bạn nên có biện pháp bảo vệ, đồng thời thông báo ngay cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền để được hưởng giá trị tài sản theo quy định nêu trên.

3. Đào được cổ vật mà không thông báo cho cơ quan nhà nước có bị sao không?

Trường hợp nếu bạn phát hiện hoặc nghi ngờ đó là cổ vật – những vật có giá trị mà không thông báo, không giao nộp thì có thể bị xử lý với các hình thức sau:

Về xử phạt hành chính: nếu tảng đá được xác định là đá quý hoặc bán quý, có giá trị (lớn hơn 10 tháng lương tối thiểu) thì được coi là thuộc sở hữu Nhà nước mà không thuộc quyền sở hữu của gia đình bạn nữa. Cụ thể, theo quy định tại điểm e khoản 2 Điều 15 Nghị định số 167/2013/NĐ-CP, người có hành vi “chiếm giữ trái phép tài sản của người khác” sẽ bị phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng và tịch thu tang vật.

Ngoài ra, nếu tính chất và mức độ nghiêm trọng mà cấu thành tội phạm có thể bị xử lý hình sự. Cụ thể, theo quy định tại Điều 141 Bộ luật Hình sự năm 2015 thì Tội chiếm giữ trái phép tài sản bị xử phạt như sau:

  • Người nào cố tình không trả lại cho chủ sở hữu, người quản lý hợp pháp hoặc không giao nộp tài sản có giá trị từ 10 triệu đồng đến dưới 200 triệu đồng, cổ vật hoặc vật có giá trị lịch sử, văn hoá bị giao nhầm hoặc do mình tìm được, bắt được, sau khi chủ sở hữu, người quản lý hợp pháp hoặc cơ quan có trách nhiệm yêu cầu được nhận lại tài sản đó theo quy định của pháp luật thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến hai năm;
  • Phạm tội chiếm giữ tài sản có giá trị từ 200 triệu đồng trở lên hoặc cổ vật, vật có giá trị lịch sử, văn hoá có giá trị đặc biệt, thì bị phạt tù từ một năm đến 5 năm.

Hy vọng bài viết trên hữu ích với bạn. Trân trọng!

Khuyến nghị

  1. LSX là thương hiệu hàng đầu về pháp luật hình sự tại Việt Nam
  2. Nội dung tư vấn pháp luật mà LSX cung cấp, Quý vị chỉ nên xem như nguồn tài liệu tham khảo. Để có những những tư vấn rõ ràng và cụ thể hơn, hãy liên hệ với chúng tôi ngay