Khách thể của tội phạm là gì?

Khách thể của tội phạm là một trong bốn yếu tố để cấu thành tội phạm. Việc xác định khách thể của tội phạm có ý nghĩa rất quan trọng trong việc định tội, xác định tính chất, mức độ của hành vi cũng như phân biệt các loại tội phạm với nhau. Dưới đây là phần tư vấn của chúng tôi về vấn đề này.

Căn cứ:

  • Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung 2017

Nội dung tư vấn

1. Khái niệm khách thể của tội phạm:

Khách thể của tội phạm là quan hệ xã hội được luật hình sự bảo vệ và bị tội phạm xâm hại.

Cụ thể, tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong Bộ luật hình sự, do người có năng lực trách nhiệm hình sự hoặc pháp nhân thương mại thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý.

Việc quy định những quan hệ xã hội nào được coi là khách thể của tội phạm tùy theo ý chí và lợi ích của giai cấp thống trị trong xã hội nhưng thường thì đó sẽ là những quan hệ xã hội quan trọng trong đời sống, có tác động trực tiếp đối với con người.

2. Các loại khách thể của tội phạm:

Có thể chia khách thể của tội phạm thành ba nhóm:

Khách thể chung:

Là tổng thể các quan hệ xã hội được luật hình sự bảo vệ khỏi sự xâm hại của tội phạm. Phạm vi khách thể chung được quy định tại Khoản 1 Điều 8 BLHS 2015.
Cụ thể là độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc, xâm phạm chế độ chính trị, chế độ kinh tế, nền văn hóa, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâm phạm quyền con người, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, xâm phạm những lĩnh vực khác của trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa mà theo quy định của Bộ luật hình sự phải bị xử lý hình sự.

Khách thể loại:

Là nhóm quan hệ xã hội có cùng tính chất được nhóm các quy phạm pháp luât hình sự bảo vệ khỏi sự xâm hại của nhóm tội phạm. Các nhóm tội phạm là tên các chương từ chương XIII đến chương XXVI Bộ luật hình sự.

Ví dụ : Nhóm các tội xâm phạm sở hữu có khách thể là quyền sở hữu, …

Khách thể trực tiếp:

Là quan hệ xã hội cụ thể được pháp luật hình sự bảo vệ và bị một tội phạm cụ thể trực tiếp xâm hại.
Một tội phạm có thể có một hoặc nhiều khách thể trực tiếp.

Ví dụ: 

-Tội cướp tài sản: có khách thể là quyền sở hữu

-Tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản: có khách thể là quyền sở hữu và quyền nhân thân.

3. Đối tượng tác động của tội phạm:

a) Khái niệm:

Đối tượng tác động của tội phạm là một bộ phận của khách thể của tội phạm, bị hành vi tội phạm tác động đến gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại cho các quan hệ xã hội là khách thể bảo vệ của luật hình sự.

Đối tượng tác động cũng được hiểu là cái thông qua sự tác động lên nó tội phạm trực tiếp gây thiệt hại cho các quan hệ xã hội là khách thể bảo vệ của luật hình sự.

b) Phân loại đối tượng tác động của tội phạm

Có 3 nhóm chính:

Con người

Ví dụ: Tội giết người: A giết B, A xâm phạm đến quyền nhân thân của B. A đã tác động trực tiếp đến cơ thể của B gây thiệt hại đến tính mạng. Do đó, đối tượng tác động của tội phạm là con người.

Hoạt động bình thường của chủ thể:

Ví dụ: Tội xâm phạm hoạt động của cơ quan tư pháp : A là thẩm phán đã nhận 50 triệu đồng của B là người phạm tội để tuyên trái với sự thật là B phạm tội. Trong trường hợp này tội phạm xâm hại đến quan hệ về sự hoạt động đúng đắn của ngành tư pháp, trái với hoạt động bình thường của một thẩm phán phải làm. Do đó đối tượng tác động của tội phạm là 

Đối tượng vật chất

Ví dụ: Tội trộm cắp tài sản: A trộm ti vi của B. Tội phạm xâm hại đến quan hệ sở hữu của B. Trong trường hợp này, chỉ có thể thông qua sự tác động vào chiếc ti vi mới có thể gây thiệt hại cho quan hệ sở hữu của B. Do đó, đối tượng tác động của tội phạm là chiếc ti vi của B.

c) Ý nghĩa của đối tượng tác động của tội phạm:

  • Là dấu hiệu định tội của nhiều đối tượng cụ thể nên là căn cứ để xác định tội phạm, phân biệt giữa tội này với tội khác.
  • Định lượng của đối tượng tác động của tội phạm có ý nghĩa định tội, định khung hình phạt, quyết định hình phạt.

Hy vọng bài viết có ích với bạn đọc. 

Khuyến nghị

  1. LSX là thương hiệu hàng đầu về dịch vụ luật sư tranh tụng  tại Việt Nam
  2. Nội dung tư vấn pháp luật mà LSX cung cấp, Quý vị chỉ nên xem như nguồn tài liệu tham khảo. Để có những những tư vấn rõ ràng và cụ thể hơn, hãy liên hệ với chúng tôi ngay