Bảo hiểm xe máy bắt buộc là gì? Mua bảo hiểm có lợi ích gì?

Pháp luật quy định một số loại giấy tờ bắt buộc phải đem theo bên mình khi tham gia giao thông bằng phương tiện xe máy. Đó là bằng lái xe, đăng ký xebảo hiểm xe máy (theo cách mọi người thường gọi). Tuy nhiên đối với bảo hiểm xe máy, nhiều người vẫn chưa nắm hết được những vấn đề xoay quanh việc mua bảo hiểm, cùng với đó là chưa nhận thức hết được những quyền lợi mình sẽ được nhận khi mua bảo hiểm. Qua bài viết sau, chúng tôi xin được làm rõ những vấn đề liên quan tới bảo hiểm xe máy.

Căn cứ:

Nội dung tư vấn

1. Bảo hiểm xe máy là gì? 

Thực chất, loại bảo hiểm mà pháp luật bắt buộc chúng ta phải mua khi tham gia giao thông bằng phương tiện xe máy có tên gọi chính xác là “Giấy chứng nhận bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới“. Căn cứ theo Khoản 1 Điều 8 Nghị định 103/2008/NĐ-CP quy định cụ thể như sau:

Điều 8. Hợp đồng bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới
1. Giấy chứng nhận bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới (sau đây gọi là Giấy chứng nhận bảo hiểm) là bằng chứng giao kết hợp đồng bảo hiểm trách nhiệm dân sự giữa chủ xe cơ giới với doanh nghiệp bảo hiểm.

Như chúng ta đã biết, nguyên lý của bảo hiểm đó là “lấy của số đông bù cho số ít kém may mắn”. Trong trường hợp khi tham gia giao thông xảy ra tai nạn, các công ty bảo hiểm sẽ lấy tiền bảo hiểm thu được từ số đông để bồi thường cho những người bị tai nạn. Do đó, bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự đóng vai trò chia sẻ rủi ro của những người tham gia giao thông. Hơn nữa, bảo hiểm này còn đóng vai trò đảm bảo việc những người bị tai nạn giao thông chắc chắn sẽ được đền bù trong trường hợp đã mua bảo hiểm. Có rất nhiều trường hợp có những người tham gia giao thông gây tai nạn nhưng không có đủ tiền cũng như tài sản để đền bù thiệt hại cho người bị tai nạn mà họ gây ra. 

Về phạm vi bảo hiểm, khi người tham gia giao thông mua bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự, thì đồng nghĩa với việc nếu có tai nạn xảy ra, người điều khiển xe máy, người ngồi sau xe máy và những người và phương tiện khác bị tai nạn sẽ được công ty bảo hiểm đền bù thiệt hại các tổn thất về thân thể cũng như tính mạng. Nếu trường hợp tai nạn xảy ra, công ty bảo hiểm sẽ căn cứ vào sự việc, lỗi của các bên để xác định mức đền bù cho các đối tượng dựa trên các quy định về xác định thiệt hại tại Nghị định 103/2008/NĐ-CP. Đông thời chủ xe cơ giới khi đã mua bảo hiểm thì nên tham khảo những quyền và nghĩa vụ của mình tại Điều 17,18 Nghị định 108/2006/NĐ-CP như sau:

Điều 17. Quyền của chủ xe cơ giới

1. Được lựa chọn doanh nghiệp bảo hiểm để tham gia bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới.

2. Yêu cầu doanh nghiệp bảo hiểm giải thích, cung cấp các thông tin liên quan đến việc giao kết, thực hiện và hủy bỏ hợp đồng bảo hiểm.

3. Trường hợp có sự thay đổi những yếu tố làm cơ sở để tính phí bảo hiểm dẫn đến giảm các rủi ro được bảo hiểm, có quyền yêu cầu doanh nghiệp bảo hiểm giảm mức phí bảo hiểm phù hợp cho thời gian còn lại của hợp đồng bảo hiểm.

4. Yêu cầu doanh nghiệp bảo hiểm bồi thường nhanh chóng, đầy đủ và kịp thời theo hợp đồng bảo hiểm.

5. Chủ xe cơ giới là đơn vị sản xuất kinh doanh, phí bảo hiểm được tính vào chi phí hoạt động kinh doanh; chủ xe cơ giới là cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp của Nhà nước, phí bảo hiểm được bố trí trong kinh phí hoạt động thường xuyên của cơ quan, đơn vị.

6. Các quyền khác theo quy định của pháp luật

Điều 18. Nghĩa vụ của chủ xe cơ giới

1. Phải tham gia và đóng đầy đủ phí bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới theo quy định tại Nghị định này. Khi mua bảo hiểm, chủ xe cơ giới phải cung cấp đầy đủ và trung thực những nội dung đã được quy định trong Giấy chứng nhận bảo hiểm.

2. Tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp bảo hiểm xem xét tình trạng xe trước khi cấp Giấy chứng nhận bảo hiểm.

3. Trường hợp có sự thay đổi những yếu tố làm cơ sở để tính phí bảo hiểm, dẫn đến tăng các rủi ro được bảo hiểm, chủ xe cơ giới phải kịp thời thông báo cho doanh nghiệp bảo hiểm để áp dụng phí bảo hiểm phù hợp cho thời gian còn lại của hợp đồng bảo hiểm.

4. Chủ xe cơ giới phải luôn mang theo Giấy chứng nhận bảo hiểm còn hiệu lực khi tham gia giao thông, xuất trình giấy tờ này khi có yêu cầu của lực lượng cảnh sát giao thông và cơ quan chức năng có thẩm quyền khác theo quy định của pháp luật.

5. Tuân thủ các quy định về đảm bảo an toàn giao thông đường bộ.

6. Khi tai nạn giao thông xảy ra, chủ xe cơ giới phải có trách nhiệm:

a. Thông báo ngay cho doanh nghiệp bảo hiểm để phối hợp giải quyết, tích cực cứu chữa, hạn chế thiệt hại về người và tài sản, bảo vệ hiện trường tai nạn; đồng thời thông báo cho cơ quan Công an hoặc chính quyền địa phương nơi gần nhất.

b. Không được di chuyển, tháo gỡ hoặc sửa chữa tài sản khi chưa có ý kiến chấp thuận của doanh nghiệp bảo hiểm; trừ trường hợp cần thiết để đảm bảo an toàn, để phòng hạn chế thiệt hại về người và tài sản hoặc phải thi hành theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.

c. Chủ xe cơ giới phải cung cấp các tài liệu trong hồ sơ yêu cầu bồi thường và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp bảo hiểm trong quá trình xác minh các tài liệu đó.

7. Chủ xe cơ giới phải thông báo bằng văn bản cho doanh nghiệp bảo hiểm trong trường hợp xe cơ giới thuộc đối tượng được hủy bỏ hợp đồng bảo hiểm theo quy định tại khoản 1 Điều 11 Nghị định này.

8. Các trách nhiệm khác theo quy định của pháp luật

Như vậy, việc mua bảo hiểm trách nhiệm dân sự cho chủ xe máy là việc làm bắt buộc, cần thiết và rất có lợi cho những người tham gia giao thông bằng phương tiện xe máy. Hiện nay, mức giá của loại bảo hiểm  thường được bán với giá là 60.000 đồng/năm. Trường hợp khi tham gia giao thông mà không mua bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc hoặc bảo hiểm đã hết thời hạn thì chủ xe máy có thể bị phạt tới 100.000 đồng. Cụ thể tại Điều 29 Nghị định 103/2008/NĐ-CP quy định về xử phạt khi tham gia giao thông mà không có bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc như sau:

Điều 29. Xử phạt các hành vi vi phạm quy định về tham gia bảo hiểm của người điều khiển xe cơ giới

1. Phạt tiền 100.000 đồng đối với người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy, xe mô tô ba bánh và các loại xe cơ giới tương tự không có hoặc không mang theo Giấy chứng nhận bảo hiểm còn hiệu lực.

2. Các loại bảo hiểm khác liên quan tới người và xe máy khi tham gia giao thông

Bên cạnh loại bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc đối với chủ xe máy nêu trên. Các công ty bảo hiểm cũng triển khai bán nhiều sản phẩm bảo hiểm khác như bảo hiểm đối với xe máy, bảo hiểm trách nổ xe, bảo hiểm người ngồi trên xe,…. Cần lưu ý rằng đây là những loại bảo hiểm pháp luật không bắt buộc phải có khi tham gia giao thông. Có nhiều trường hợp chủ xe mua bảo hiểm có tên là bảo hiểm xe máy thường được bán với giá 20.000-30.000 đồng và lầm tưởng đây chính là bảo hiểm xe máy bắt buộc. Nhưng khi bị cảnh sát giao thông kiểm tra thì vẫn bị xử phạt do lỗi không có bảo hiểm xe máy. Do đó, cần phải phân biệt rõ để tránh nhầm lẫn giữa Giấy chứng nhận bảo hiểm bắt buộc đối với chủ xe cơ giới và bảo hiểm xe máy. 

  • Bảo hiểm xe máy, Bảo hiểm cháy nổ xe là loại bảo hiểm được công ty bảo hiểm bán cho các đối tượng là chủ xe máy muốn giảm thiêu rủi ro đối với phương tiện của mình. Trong trường hợp nếu xe máy không bị tai nạn giao thông nhưng bị xây xước, hỏng hóc. Tuy nhiên đối với xe máy có giá trị cao như Sh hoặc xe mô tô có phân khối lớn thì chủ xe mới mua loại bảo hiểm này. Còn đối với những xe máy có giá trị thấp như Wave, Sirius,… thì nhiều người không quan tâm và không mua loại bảo hiểm này. 
  • Bên cạnh chủ xe và phương tiện, khi tham gia giao thông rất có thể sẽ có người ngồi sau xe nữa. Do đó, nếu chủ xe có thể mua bảo hiểm cho người ngồi sau xe để đề phòng trường hợp nếu có rủi ro thì người ngồi sau xe mình vẫn được bồi thường.

Một lần nữa lưu ý rằng, đây là những loại bảo hiểm pháp luật không bắt buộc phải mua và đem theo khi tham gia giao thông đối với phương tiện xe máy và cũng không thể dùng để thay thế cho bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm đối với chủ xe máy. Người mua có thể tùy theo nhu cầu của mình để mua hoặc không. 

Hy vọng rằng bài biết đã giúp quý độc giả phân biệt được các loại bảo hiểm liên quan khi tham gia giao thông bằng xe máy.

Khuyến nghị

  1. LSX là thương hiệu hàng đầu về dịch vụ luật sư tranh tụng tại Việt Nam
  2. Nội dung tư vấn pháp luật mà LSX cung cấp, Quý vị chỉ nên xem như nguồn tài liệu tham khảo. Để có những những tư vấn rõ ràng và cụ thể hơn, hãy liên hệ với chúng tôi ngay